Çinko eksikliği

 

 

 

Çinko biyolojik işlemlerin devamlılığı için önemli bir elementtir eksikliği de fazlalığı da diğer elementler gibi vücuda zararlıdır.Tahlil yapılmadan eksiklik var mı yok mu bilinmeden çinko kapsülleri kullanımını kesinlikle uygun değildir.

Çinko eksikliği için kanda çinkoya bakılması gerekir ancak kandaki çinko seviyesi dokular hakkında yeterince bilgi vermez bundan dolayı dokularda eksiklik var mı anlamak için eritrosit alkalen fosfataz veya serum süperoksit dismutaz aktivitesinin ölçülmesi gerekir.

Çinko Normal Değerleri Nasıldır?

1 ay dan küçüklerde 50-125 mg/dl
1 ay-15 yaş arası kişilerde 60-135 mg/dl
15 yaş ve üstü kişilerde ise 70-150 mg/dl

 Çinko eksikliğinde görülen bulgular:cilt hastalıkları,iştah kaybı,kilo kaybı,seksüel gelişim bozukluğu,yaraların geç iyileşmesi,cilt hastalıkları,kıllarda dökülme,saç dökülmesi ve saç renginde değişiklik gibi bulgular olmaktadır.

 Cilt için çinko: Derimiz toplam çinko içeriğinin %6’ sını kapsarken, kas ve kemik yapılarımız çinko içeriği ise ikinci büyük çinko kaynağımızdır. Çinko distal duodenumdan ve proksimal jejunumdan emilir.Çinko birincil olarak barsak ve daha az olarak idrarla vücuttan atılır.Çinko;akne,Behçet hastalığı, deri infeksiyonları, deri kanserleri, saç dökülmesi gibi dermatolojik hastalıklarda da kullanılmaktadır.

Araştırmalara göre: Çinko hücre zarı stabilizasyonunda,enzimlerin görevlerini yerine getirme sürecinde,gen tanımlanmasında,hücre sinyal iletiminde önemli rol oynamaktadır.Bunların yanısıra insulin ve karbonhidrat metabolizmasında da major öneme  sahiptir.Yapılan çalışmalar diyabetli hastaların çoğunun çinko eksikliği veya fazlalığıyla birlikte olduğunu göstermiştir.Çinko antioksidan enzimlerin de bir anahtarıdır ve çinko eksikliği antioksidan sistem yapısını bozarak,vücudun oksidatif stresini artırır.Çinko 2000 trankripsiyon faktörünün ve 300 enzimin bütünlüğü için gerekli bulunmuştur.Çinko eksikliği dünya genelinde 3 kişiden birinde görülmekte olup,gelişmekte olan ülkelerde görülme sıklığı daha fazladır.

Hayvan çalışmaları çinkonun aortun hücre yapısını,yağ asit metabolizmasını ve karbonhidrat metabolizmasını etkilediğini ve eksikliğinin vasküler hastalıklar için risk faktörü olduğunu göstermiştir.

Dün yayınlanan bir yazıda;Münich’de araştırmacıların domuzlarla yaptığı çalışmada,domuzların uzun süre çinkodan yoksun besinlerle beslendiklerinde antioksidan özelliğe sahip olan E vitamini ve glutathionun yeterli işlev yapamadığını açıklamışlardır ve bu durumun domuzların kalp kasları üzerine etkisini inceleyen araştırmacılar bu durumun kalp üzerine olumsuz etkisi olduğunu iddia etmişlerdir.Araştırmacılar, kalp kasında bulunan glutatyon ve E vitaminin konsantrasyonunun, kalbin oksidatif stresle başetme kabiliyetini etkileyen çinko seviyesi ile azaldığını bulmuştur.

Peki glutatyon ve E vitamini nedir?

Glutathione,vücudumuzda ki en güçlü antioksidandır ve Sistein, Glutamat, ve Glisin’den oluşur. Glutatyonun ana fonksiyonu, oksidatif ve peroksidatif zararlardan hücreleri ve mitokondriyi korumaktır.Glutatyon;antioksidanların etkinliğini maksimize etme yeteneğine sahiptir.E vitamini de yağda çözünme özelliği olan vitaminler arasında yer alır(ADEK). Güçlü antioksidan etkisi ile vücudu serbest radikallere karşı korur.

Dr.Öznur Göyce

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir