Zeka geni anneden mi geçer ?

“Zeka geni X kromozomuyla taşınıyor”

1994 yılında yapılan bu araştırmalar 2000 li yıllarda gazetelere manşet olduğunda ben ortaokuldaydım(yaklaşık 13 yıl önce).Kızlar ve erkekler olarak rekabet  halinde olduğumuz sınıf ortamında,hocalarımla ve çocuk aklıyla rakip olarak gördüğüm erkek arkadaşlarımla,bu haberi gururlanarak paylaşmayı görev edinmiştim.Bu konuda edindiğim bilgileri bu yazımda paylaşmak istedim.

Erkek egemen bir toplum olarak, erkeklerin üstünlüğüne ve birçok işte kadınların onlar kadar başarılı olamayacağına duyulan inançla zihinlerimize minik örümcekler yerleştirildi.Gelişen teknolojiye ve milyonlarca idol kadın modeli görülmesine rağmen ülkemde nesilden nesile aktarılan bu düşüncelerde değişen tek şeyin uygulanan baskının şiddetindeki hafifleme olduğu kanaatindeyim.

Kadınlar XX kromozomu,erkekler ise XY kromozomu taşırlar ve uzun yıllar önce Alman bilim adamları tarafından yapılan araştırmalar neticesinde  zeka geninin X kromozomuyla taşındığı ve zekanın anneden geçtiği,babadan geçen bilişsel fonksiyonları etkileyen genlerin ise deaktive olduğu şeklinde bir teori ortaya atılmıştır.Tabi ki araştırmalar ve iddialar günümüzde de farklı boyutlarda devam etmektedir.

Fareler üzerinde yapılan labaratuvar çalışmalarında;extra doz maternal gen(anneden geçen) verildiğinde,farelerin kafalarının ve beyinlerinin daha büyük olduğunu ve dışardan gelen çeşitli uyarılara verilen cevapların daha farklı olduğunu ancak vücut değişikliğinin olmadığını gözlemlemişler.Daha sonra ekstra doz paternal gen (babadan geçen) ile yapılan deneyde,farelerin küçük beyine ancak daha büyük bir vücuda sahip olduğunu gözlemlemişler.

Bu deneyler  sonucunda araştırmacılar;fare beyninin 6 farklı bölgesinin,farklı kognitif(bilişsel) fonksiyonları(yeme alışkanlığından hafızaya kadar)kontrol ettiğini ve hücrelerin sadece maternal(anneden gelen) ve paternal(babadan gelen) gen bulundurduğunu ileri sürmüşlerdir.

Araştırmacılar paternal gen taşıyan hücrelerin;cinsellik,yemek ve saldırganlık gibi fonksiyonları bulunduran limbik sistemin bir bölümünde(nucleus accumbens-ödül merkezi) biriktiğini;düşünme,konuşma,plan yapma gibi gelişmiş kognitif(bilişsel) fonksiyonların yer aldığı serebral korteksde ise paternal gene rastlanmadığını açıklamışlar.

Glasgow’daki araştırmacılar ;her yıl yaşları 14 ile  22 arasında değişen 12,686 genç ile görüşmeler yapıp zekanın çevresel faktörlerden de (eğitim seviyesi,sosyo ekonomik durum gibi) etkilendiğini öne sürmüşler.Sonuç olarak araştırmacılar zekanın %40-60 kadarının genetiksel,%40 kadarının ise çevre kaynaklı olduğunu belirtmişler.

Dr.Öznur Göyce

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir