MCI NEDİR?

Hafif Bilişsel Bozukluk (MCI) nedir?

Hafif Bilişsel Bozukluk (İng; Mild Cognitive Impairment, MCI) yaşlanma ile birlikte normal olarak gözlenen bilinç bozukluğu ile bunama arasında bulunan bir aşamayı ifade eder. Yani MCI hastaları ne sağlıklı ve normal yaşlılardır, ne de demans (bunama) hastalarıdır.

MCI yaşlılıkta beklenen bellek, konuşma, düşünce ve yargı ile ilgili sorunların bir aşama ilerisi olarak değerlendirilebilir.  Hafif bilişsel bozuklukta, hafıza veya zihinsel işlevin bir miktar “sapmış” olduğu söylenebilir. Bu değişiklik genelde hastanın yakınları tarafından farkedilebilir ancak günlük rutin hayatı etkileyecek kadar ciddi değildir.

MCI hastalarının yakşalık %20-40’ında Alzheimer Hastalığı veya Demans görülme olasılığı mevcut olduğundan sıkı takip edilmeli ve farkına varılmalıdır. MCI hastalarının bir çoğunda depresyon, hipertansiyon, diyabet, kolesterol bozuklukları, kalp hastalıkları, inme gibi durumlar beraberinde gözlenir.

MCI neden olur?

Bilindiği üzere beyin, her organ gibi zamanla yaşlanarak eski fonksiyonunu yitirmektedir. Yani MCI için en önemli risk faktörü ileri yaştır. Bunun yanında beynin damar sağlığını etkileyen geçirilmiş inme, hipertansiyon, kolesterol, diyabet, sigara kullanımı, hareketsiz yaşam; hatta depresyon ve yalnız yaşamak gibi durumlar beyinde hafıza ile ilişkili bölümlerde fonksiyon kaybına neden olabilmektedir. Ayrıca ApoE isimli gen de MCI ve Alzheimer hastalığı ile oldukça ilişkilidir yani bu durum genetik geçiş gösterebilir.

MCI belirtileri nelerdir?

MCI, depresyon ile sıklıkla birliktelik gösterir ve belirtiler birbirine karışır. Ancak MCI için Alzheimer gibi kesin tanı kriterleri ve görüntüleme yöntemleri bulunmamaktadır. Fakat aşağıdaki belirtiler sizde ya da yakınlarınızda mevcutsa;

 

  • Her şeyi daha sık unutur olduysanız,
  • Gün ay ve yılları kestirmekte zorlanıyorsanız,
  • Randevu, sosyal etkinlik gibi olayların zamanlarını unutuyor ya da karıştırıyorsanız,
  • Kitapların, filmlerin ya da sohbetlerin içeriğini yakalamakta zorlanıyorsanız,
  • Karar vermekte ve uygulamakta zorluklar yaşıyorsanız,
  • Tanıdığınız bir çevrede gideceğiniz yeri bulmakta zorlanıyorsanız,
  • Dürtüsel hareketlerde (durup dururken bağırma, küfür etme vs) daha fazla bulunmaya başladıysanız,
  • En önemlisi bu değişikliklerinizi yakınlarınız farkediyorsa,

Bir psikiyatrist ya da nöroloğa başvurmalısınız.

MCI tedavisi nasıldır?

MCI, Alzheimer hastalığı ya da diğer nörolojik rahatsızlıkların neden olduğu demansa ilerleyiş riskinizi artırabilir. Ancak hafif bilişsel bozukluğu olan bazı kişiler kötüleşmeden hayatına devam edebilir ve hatta bir kısmı tamamen iyileşir. Tanısında olduğu gibi kesin net bir tedavisi de bulunmamaktadır. Mevcut tedavide ise asıl hedef altta yatan nedene yönelik olarak hastalığın Alzheimer ya da demansa ilerlemesine engel olmaktır. Örneğin, daha önce inme geçirmişseniz kan sulandırıcı tedaviler, depresyona yönelik antidepresan tedaviler, sigarayı bırakmak, tansiyon ve diyabetin kontrol altında tutulması, sağlıklı bir diyet ve daha hareketli bir yaşam sizi demans ve Alzheimer’a yakalanmaktan kurtarabilir. Bunun dışında, sosyalleşmek, yeni bir dil öğrenmek, enstruman çalmaya çalışmak, günlük egzersiz, yürüyüş, yüksek moral, düzenli bir uyku Alzheimer riskini azaltmaktadır. Hastalığın ilerleme riski bulunduğundan 6 aylık periodlarla kontrol önerilmektedir.

Dr. Merve Albayrak / Barcelona Üniversitesi Alzheimer Araştırmacısı

One Comment
  1. Avatar

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir