Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 29 °C
Mevzi Sağanak

Çocuk İstismarı

03.04.2021
A+
A-
Çocuk İstismarı

Çocuk istismarı çok geniş bir perspektifle ele alınmalıdır. Çocuk istismarı için insanlık tarihi kadar eski olduğunu söylemek mümkündür ama istismarın konuşulmaya başlanması ve konuyla ilgili çalışmaların yapılması son yüz yıl içinde görülmeye başlanmıştır. Çocuk, gelişme sürecinde olan ancak gelişimsel, psikolojik ve sosyal açıdan bazı temel özellikleri bakımından henüz süreçlerini tamamlamamış kişiye denir. Birleşmiş milletlere göre 18 yaş altı bireylere çocuk denir. Çocuk aileyi kuran bireydir. Çocuk, tüm canlılar içerisinde en uzun bakıma, sevgiye, korunmaya muhtaç varlıktır. Bir toplumun gelişebilmesi, kalkınabilmesi ve ilerleyebilmesi için yetişen çocukların ruhsal, bedensel ve sosyal yönden sağlıklı gelişmesiyle mümkündür. Çocuk aileyi oluşturan en küçük yapı taşıdır, aile de toplumu oluşturan mikro yapıdır. Bu yapı ailenin hem şiddetten en fazla etkilenen hem de şiddeti en fazla etkileyen birimidir.  Toplum şiddette uğrayan yetişkinleri hedef alırken, günümüzde çocukların şiddete uğraması ihtimalini göz ardı etmektedir. Aile içi şiddete, ihmale ,istismara maruz kalan çocuklar, travma, kişilik bozuklukları gibi pek çok psikolojik bozukluk riski taşırlar.

İlk sorulması gereken soru hangi davranışlar çocuk istismarı olarak değerlendirilmektedir?

“Çocuğun sağlığını ve her türlü gelişimini olumsuz yönde etkileyen davranışlardır”

Peki bunu çocuğa kimler yapabilir ? Çocuklar kendilerine bakmakla yükümlü ebeveynleri tarafından, dede, amca, bakıcıları gibi kişilerden olduğu gibi sosyal çevrede de bu gibi davranışlarla karşılaşabilirler. Dünya sağlık örgütüne göre bilerek veya bilmeyerek yapılan her türlü olumsuz davranışlar, ihmaller, yetişkinler tarafından şiddet, suistimal olarak algılanmayan davranışlar da bu tanım kapsamında değerlendirilmektedir. Bu tanım zamana ve kültüre göre farklılık göstermektedir. Bundan yirmi yıl önce istismar olarak görülmeyen davranışlar bu gün istismar tanımına girmekte olup her kültürün davranışlara atfettiği anlam da farklıdır.

İSTİSMARIN OLUŞMASINDAKİ ETKENLER

  • Ebeveynler kendi çocukluklarında istismara uğramış, yeterli sevgi ve bakımdan mahrum kalmışlardır.
  • İstismar edilen çocuk ebeveyn tarafından istenmeyen bir gebelik sonucu olmuş veya aile üzerinde hayal kırıklığı yaratmıştır.
  • İstismara haklı bir kılıf uydurulmaya çalışılıp genellikle kriz anında gerçekleşir.
  • Ailenin ekonomik, sosyal, sorumluluk alabilecek ve psikolojik açıdan hazır hissetmediği dönemde çocuğun doğması
  • Cinsiyet ayrımı
  • Erken yaşta evlilik
  • Namus ve töre cinayetleri

FİZİKSEL İSTİSMAR

Fiziksel istismar kaza dışı yaralanmalar, ailelerin ihmali yüzünden oluşabilen çocuğun sağlığını olumsuz yönde etkileyen çoğu zaman vücutta izler bırakan lezyonların bulunması durumudur. En sık rastlanan ve en kolay teşhis edilebilen istismar türüdür çünkü; gözle görülebilir ve çocuğun ifadesinden anlaşılabilir. Uygulanışı bakımından farklılık görülür bunlar: aletsiz saldırılar ve  (sarsma, tokat, itme, yumruk, ısırma, yerde sürükleme) aletli saldırılar ( kemer, hortum, sıcak su, sandalye). Teşhisinde çocuktan alınan anamnez ve doktorun veya herhangi bir uzmanın gözlemi çok önemlidir. Çocuğun travmatize olmaması için öykü bir kez alınmalı ve buna önlem olarak ses kaydı eşliğinde alınmalıdır ki istendiği zaman analiz edilebilsin ve diğer uzmanlarla konsültasyon yapılabilsin. Fiziksel istismar her ne kadar gözle görülebilir lezyonlar sayesinde kolay anlaşılabilse de aileler istismarı bir kaza hikayesi ile örtbas etmeye çalışır bunun için doktorların ip uçlarına dikkat etmesinde fayda vardır peki nasıl anlaşılır?

  • Fiziksel muayene  ( lezyonların oluşum şekli, boyutu, geçen süre ile tutarlılık )
  • Anamnez ( çocuktan alınan öykü ile ailenin anlattıklarını tutarlılığı ve vücutta oluşan şeylerin gerçekleri yansıtması. Örneğin; ailenin anlattıklarından daha farklı zamanda oluşan lezyonlar)
  • Cezalandırılırken kullanılan spesifik bölgelerde lezyonlar, kesik, ekimozlar
  • Farklı zamanlarda oluşan, iyileşen, ekimozlar (morluk)
  • Darbe sonucu karın travması
  • Kırık olan/olmayan beyin içi kanama
  • Sigara yanıkları ( el üstü, sırt bölgesi, avuç içi vb)
  • Boyunda oluşan izler (boğma sebebiyle oluşan parmak şeritleri)
  • Bacak arası yaralanmalar ( alt ıslatma da  genelde bacak arasına cezalar uygulanır)
  • Çeşitli şekillerde saklanmaya çalışılan kırık, yanık, kesikler vb
  • Acı veren uyaranlara karşı duyarsızlaşma

DUYGUSAL İSTİSMAR 

Çocukların ihtiyaç duydukları sevgi, ilgi, bakım, barınma gibi gereksinimlerinden mahrum bırakılmasıdır. Tek başına veya diğer istismar türleriyle birlikte görülür. Somut bir bulgusu yoktur.

ETİYOLOJİSİ

  • Ebeveyn etkisi
  • Bakım verenin psikolojik özellikleri
  • Çocuğa atfedilen durumlar ( çocuğun huyu: zor, kolay, uyumsuz, uyumlu)
  • Çocuğun zeka geriliği olması
  • Doğum komplikasyonları (erken doğum, düşük doğum kilosu)
  • Bozuk iletişim
  • Çocuk anne bağının kurulamaması

CİNSEL İSTİSMAR

Cinsel istismar bir yetişkinin bir çocuğun rızası olmadan kendi doyumu için kullanılmasıdır. Bir olayın cinsel istismar sayılabilmesi için istismarcı ve kurban arasında en az 5 yaş fark bulunması gerekir.*** Çocuk veya yetişkinin kurban üzerinde belirgin bir gücü ya da kontrolü var ise istismardan bahsedilebilir. Akran çocukların cinsellik yaşaması ise cinsel deneyim olarak değerlendirilir. Çocuklar cinsel istismara uğradıkları zaman pek yalan söylemezler çünkü cinsellik ile ilgili pek bilgi sahibi değildir ve bilmedikleri konu hakkında yalan söyleyemezler bu yüzden ortaya çıkma ihtimali yüksektir. Çocukların yalnızca cinsel doyum için değil para kaygısı güden kişiler tarafından bedenleri kullanılarak  kazanç elde edilmesi durumuna  cinsel sömürü denmektedir.

Cinsel istismar yalnızca fiziksel temas ile  gerçekleştirilmez çocuğa pornografik şeyler izletilerek çocuğu izleyerek, cinsel içerikli konuşarak ve  istismarcı vücudunu teşhir ederek de istismar etmiş olur. Olayın teşhis edilmesi genelikle tesadüfidir. Kurban anormal davranışlarda bulunabilir bazen çocuğun bu konuyu aile içerisinde veya dışından üçüncü bir kişiye anlatmasıyla ortaya çıkar.

CİNSEL SUÇ NEDİR NASIL MÜCADELE EDİLİR?

Sözle sarkıntılıktan, haz almaya yönelik hareketlerden en uç noktada ise tecavüze varan geniş yelpazede  işlenen bir suç türüdür. İşlenen suç amacına göre farklılık gösterebilir saldırgan bazen cinsellikten ziyade güç, kontrolü elde tutma, zorbalık ya da hakimiyet kurma gibi sebeplerle bu gibi davranışlarda bulunabilmektedir. Bu gibi cinsel haz almaya yönelik davranışları kullanarak kişiler mağdur edilir. Her kesimden insan bu sosyal hastalık mağduru olabilir. Genellikle rızası olamayan kişilere  yaşının küçüklüğü, akıl hastalığı gibi nedenlerle idrak edemeyen kişilere fiziksel güç, hile ,korku yaşatarak kişiler mağdur edilir.

Cinsel suçlar insan özerkliğine, temel hak ve özgürlüklerine karşı işlenmiş en ağır fiziksel, duygusal şiddet türlerindendir. Hukuksal açıdan cinsel dokunulmazlığın ihlal edilmesi kapsamında değerlendirilmektedir. Bu tür suçlar toplumun her kesiminden her yaş grubundan insanı etkileyen toplumsal bir sorundur bu yüzden çözümü de küresel olmalıdır. Bununla mücadele kapsamında insanlar bilgilendirilmeli,  kurbanlara TCK.102 maddesi kapsamında haklar tanınmalı, psikolojik destek verilmeli , istismarcılar caydırıcı cezaların yanında rehabilite edilmelidir çünkü; toplumda şöyle bir yanılgı vardır genellikle saldırganların yetişkinler olduğu düşünülür ama yapılan araştırmalar göstermiştir ki cinsel suçların %15-%20 sini 18 yaş altı çocuklar oluşturur. Bu konuda sınırlı sayıda çalışmanın olması, kurban veya istismarcının konuyu gün yüzüne çıkarmaması bu gibi yanılgılara sebep olabilir. Görüldüğü üzere gençlerin payı azımsanmayacak kadar çoktur bunun en önemli sebebi ise suçu işleyen gençlerin çocukluklarında bu gibi istismarlara maruz kalmış olabilmelidir, bu yüzdendir ki bu kişilerin rehabilite edilmesi ileride başkalarına zarar vermelerin önüne geçebilir.

 

Psk. Şilan Güler
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.