Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 15 °C
Sisli

SENKOP (BAYILMA)

11.06.2017
A+
A-
SENKOP (BAYILMA)
Geçici ve tekrarlayıcı şuur kayıplarının nedenleri arasında sıklıkla senkop, serebral iskemi, migren ve metabolik bozukluklar yer almaktadır. Şuur kayıplarının tanısında anamnez ve gözlemler,yardımcı laboratuar tetkikleri  önemli yer tutmaktadır.Ancak, bazen şuur kaybının kesin nedeni bulunamamakta ve hastanın daha uzun süre izlenmesi gerekmektedir.

Senkop’un Klinik Özellikleri

Senkop en sık karşılaşılan tıbbi sorunlardan biridir. Tanım olarak senkop, beyin kan akımının azalımına bağlı ortaya çıkan, geçici şuur ve postural tonus kaybıyla karakterize bir klinik tablodur. Çoğunlukla prodromal(senkop öncesi) dönemde kulak çınlaması, boşluk hissi, kas güçsüzlüğü, bulanık görme ,gastrointestinal semptomlar gibi bulgular tanımlanmaktadır.Solukluk, üşüme ve terleme önemli belirtilerdendir.
Bu dönem , bir kaç saniye ile bir kaç dakika arası sürebilir.Ancak ani başlangıçlı senkoplar da vardır. Senkop atakları genellikle ayakta veya otururken gelişir,prodromal dönemde baş kalp seviyesinin altında tutulursa şuur kaybının  engellenmesi mümkündür. Şuur kaybı süresi kısadır,bikaç dakika sürer .Bu sırada hasta hipotoniktir,pupiller dilatedir,nabız zayıf ve sistolik kan basıncı düşüktür, solunum yüzeyselleşir. Hasta horizontal vaziyete getirildikten sonra beyin kan akımı düzelir ve şuur yerine gelir. Şuur tutulumu uzarsa  bu durumda,kısa süreli tonik ve klonik kasılmalar izlenebilir, epileptik nöbetle karışabilir.

Senkop Nedenleri

Senkop tipleri yaş ve cinse göre farklılık gösterir. Senkop nedenleri sınıflamasında genellikle altta yatan patofizyolojik mekanizma vardır. Ama neden ne olursa olsun bütün bu mekanizmaların ortak sonucu beyin kan akımının geçici bir süre azalmasıdır.
Senkop başlıca üç grupta incelenebilir:
  1. Nörojenik senkop: Vasküler sempatik tonusun refleks yolla kaybolması ile ortaya çıkar(vazodepresör etki).Çoğunlukla aşırı vagal etki ve bradikardi ile birliktedir(vazovagal etki).Bu grubun önemli kısmını vazovagal senkoplar oluşturur.
  2. Sempatik sinir sisteminin bozukluklarına bağlı görülen senkop: Vasküler yapının sempatik innervasyonunda ve bunu kompanse edebilecek otonom yanıtlarda (refleks taşikardi ve vazokonstrüksiyon) yetersizlik olması ile gelişir.Ortostatik hipotansiyon ve senkop görülür. Bu iki grupta altta yatan belirgin bir kardiyak sorun bulunmamaktadır.
  3. Kalple ilgili nedenler veya hipovolemiye bağlı senkop: düşük kalp debisi nedeni ile gelişir.Kalp hastalıkları ya da kanamalar ve dehidratasyona bağlı kan hacminin azalması ile ortaya çıkar.
Sınıflandırabilinen senkoplar arasında en sık senkop nedeni vazovagal senkoplar’dır. Kalple ilgili nedenler, ortostatik hipotansiyon ve ilaçlar da önemli nedenler arasındadır.

Senkop Sınıflandırılması

Nörojenik senkop: vazovagal, egzersizin tetiklediği, şiddetli ağrı, miksiyon sırasında, öksürme ve valsalva manevrasına bağlı, karotis sinus sendromu

Sempatik sinir sisteminin bozukluklarına bağlı gelişen senkop:

a.Periferik tutulum:           
  • Diyabet
  • Guillain-Barre
  • Sempatektomi
  • İlaçlar
b.Merkezi tutulum:                              
  • İdiyopatik ortostatik hipotansiyon
  • Omurilik hasarları
  • Multiple sistem atrofisi
  • İlaçlar

Kalple ilgili nedenlere veya hipovolemiye bağlı senkop:

  • Kardiyak aritmiler( bradiaritmi, taşiaritmi)
  • Miyokarda bağlı:infarkt,konjestif kalp yetmezliği
  • Aort stenozu
  • Pulmoner hipertansiyon
  • Pulmoner stenoz
  • Kanamalar
  • Dehidratasyon

Diğer nedenlere bağlı senkop:

  • Anemi
  • Hipoksi
  • Hipoglisemi
  • Hiperventilasyon
  • Panik atak
Ayırıcı tanıda düşünülebilecek diğer hastalıklar: Geçici iskemik atak, epilepsi nöbetleri, psikiyatrik tablolar, vertigo, migren, düşme atakları ve psikojenik psödosenkop düşünülebilir.

Senkop Hastalarının Değerlendirilmesi

Hastadan alınan öykü(anamnez) ve klinik muayene verileri başlangıç aşamasında önemli yer tutmaktadır.Çocuklarda ve genç erişkinlerde sıklıkla vazovagal senkop görülmekte,daha seyrek olarak da konjenital kalp hastalıklarında bağlı senkop atakları saptanmaktadır.Sağlıklı bireylerde görülen vazovagal senkopta,emosyonel etkilenme,sıcak,açlık,ağrılı hastalıklar,alkol alımı gibi tetikleyici faktörler rol oynamaktadır.Yaşamın ileri dönemlerinde ise kalp ve serebrovasküler hastalıklara bağlı nedenler ön plandadır.İlaçların etkisi ile ortaya çıkabileceği de unutulmamalıdır. Yaşamı tehdit etme açısından kalp kökenli senkoplar ilk sırada yer almaktadır.Ayrıntılı tüm tetkikler yapılsa bile %30 oranında senkop nedeni ortaya konmamaktadır..

Dr Aysel Nasibli
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.